|
Dự án phát triển cộng đồng
Trước khi bắt đầu dự án, nhóm nhân viên cùng với đối tác của địa phương
thực hiện khảo sát bằng phương pháp " Điều Tra Có Sự Tham Gia Của
Người Dân " (Participatory Rural Appraisal, PRA).
Ban Quản Lý (BQL) dự án quyết định triển khai
các chương trình. Thông thường các chương trình tiết
kiệm - tín dụng, giáo dục sức khỏe (GDSK),
y tế học đường (YTHĐ), khuyến
nông (KN), thú y (TY), tạo việc làm (TVL),
truyền thống (TT) đi kèm theo. Xin xem trang web của Thiện
Chí với tình hình mới nhất của các chương trình.
Chương Trình TK-TD
Khi thực hiện chương trình, phải
đi từng bước:
- Họp với các Ban Điều Hành (BDH) xã, để lập kế hoạch công việc.
- Đi khảo sát nhiều hộ trong đối tượng nghèo, cùng với các cán bộ Hội
Phụ Nữ (HPN). Mẫu khảo sát chiếm 10% số hộ nghèo này. Khảo sát này tạo
điều kiện lượng giá kết quả dự án sau 3-5 năm hoạt động.
- Tập huấn cho các chị quan tâm tham gia trong chương trình TK-TD :
thời gian tập huấn kéo dài 1 ngày ½ chia thành 2 buổi cách nhau 1 tuần.
Sau một tuần các chị biết nhiều hơn về chương trình, có dịp suy nghĩ
kỹ họ quan tâm tham gia hay không, và dự kiến được sẽ thành lập nhóm
với các chị nào nữa.
- Nhóm chọn nhóm trưởng, chọn nơi và giờ họp hằng tuần, và quyết định
mức tiết kiệm bắt buộc. Nhân viên dự án hoặc cán bộ HPN không can thiệp
vào các quyết định của nhóm.
- Nhóm họp hằng tuần : công tác viên (CTV) và nhân viên dự án tham
gia để hướng dẩn thêm. Sau tối thiểu 8 tuần, nếu nhóm hoạt động tốt,
nhóm viên đượcù phép vay vốn của dự án. Toàn bộ nhóm phải ký vào các
đơn vay vốn, để bảo lãnh nhau. Nhóm viên phải đóng vào trong qũy TK
của nhóm 5% vốn được vay vàhoàn trả vốn TD hằng tuần.
- Mỗi 20 tuần, các nhóm viên phải đóng 30.000 đ tiền ký qũy trong tài
khoản của dự án. Mục đích chương trình ký qũy là bảo vệ vốn TK của nhóm
viên, và giúp nhóm trưởng và công tác viên áp dụng nội quy và kỷ luật
của chương trình : vì nhóm viên chỉ có thể rút tiền ký qũy khí cả nhóm
đã trả hết nợ với dự án.
- Dự án luôn luôn quan tâm giúp các nhóm trưởng phát triển thêm qua
các đợt tập họp và huấn mỗi bốn tháng một lần và trong vòng một ngày.
Khi một chị nhóm trưởng có khả năng cao hơn và nếu có uy tín trong cộng
đồng, chị này có thể sẽ làm công tác viên. CTV được tập huấn 1-2 ngày/tháng.
Các CTV nhận một khoản bồi dưỡng của chương trình, theo mức 1000 đ/nhóm
viên họ quản lý và tiền xe khi đi xa. Nhiều CTV đồng thời là cán bộ
HPN ấp hoặc xã.
Vấn đề chính của chương trình là nợ bình quân quá thấp. Sau vay năm mức
vay sẽ tăng (qua vòng 2, 3, 4 v.v.) mà cũng có thể không phải đến một
mức đủ để làm chương trình bền vững, thuy khả năng về quản lý của các
nhóm, và khả năng về kinh tế của nhóm viên.
Hiệu quả của chương trình được lượng gía trong cuối năm 2000 (tại Định
Quán, sau đủ 3 năm dự án): thu nhập nhóm viên tăng 54%. Xin tham khảo
báo cáo:
Một số câu hỏi thường
1)Tại sao người nam không tham gia được trong các nhóm
tiết kiệm tín dụng?
- Phụ nữ họp với nhau thoải mái hơn.
- Chương trình TK-TD cũng có mục đích về giáo dục sức
khỏe đối với bà mẹ và trẻ em.
- Thường phụ nữ chấp nhận kỷ luật và sinh hoạt nhóm tốt
hơn.
2)Tại sao lãi suất cao hơn lãi suất ngân hàng?
- Chi phí ngân hàng thấp hơn vì số tiền vay mỗi lượt
cao hơn. Số tiền vay từ dự án nhỏ hơn
- Ngân hàng thu vốn một lượt vào cuối thời hạn vay; dự
án thu vốn hàng tuần. Chi phí thu vốn cao hơn.
- Người khách hàng phải đi tại ngân hàng; dự án phát
vốn và thu vốn tại nhóm.
- Ngân hàng không cho điều kiện tiết kiệm hàng tuần,
rút tiền như ý.
- Lãi suất của dự án toàn bộ cho cộng đồng sử dụng: tập
huấn, sổ sách, cộng tác viên, tăng vốn v.v.
- Các chị nhóm viên chấp nhận lãi suất 1,5% cố định,
vì nhiều khi không có điều kiện vay ở ngân hàng: khi muốn vay tiền của
ngân hàng, thường phải có thế chấp, sổ đỏ, thủ tục khó và kéo dài.
3)Tại sao dự án cho vay ít?
- Lúc đầu, mức vay tối đa là 500.000 đ. Vòng 2: 800.000
đ. Vòng 3: 1.000.000 đ. Vòng 4 và sau: tiếp tục tăng.
- Đối tượng chương trình là người nghèo. Các nhóm viên
phải bảo lãnh với nhau. Vốn nhóm viên được vay từng bước tăng theo khả
năng của nhóm.
4)Tại sao phải trả hàng tuần
- Trong vùng nông thôn rủi ro nhiều. Nếu trả mỗi tuần
một số tiền nhỏ thì dễ hơn
- Khi nhóm viên vay để nuôi heo, để trồng cây v.v. khi
bán con heo hoặc khi thu hoạch không cần trả gì cho dự án nữa, nhờ vậy
vốn tích lũy của gia đình tăng
- Các nhóm viên bảo lãnh với nhau: trả hàng tuần đảm
bảo khả năng chi trả của các nhóm viên, giảm rủi ro cho cả nhóm.
Chương Trình Trồng Trọt
| 
|
Trong 2 năm đầu, chương trình tập trung
vào tập huấn kỹ thuật nhưng vẫn chưa thay đổi nhiều phương pháp
sản xuất của người nông dân, và họ chưa dám đầu tư.
Từ đầu năm 1999, Việt Nam Plus đã thay đổi phương thức hoạt động
bằng cách thành lập các "Nhóm Nông Dân Cùng Sở Thích":
ví dụ "nhóm chuyên canh dưa leo" gồm 25 người, "nhóm
chuyên canh bắp" gồm 36 người, "nhóm chuyên canh đậu nành"
gồm 15 người. Các nhóm này hoạt động rất có hiệu quả thông qua việc
kiểm tra chéo, "hội nghị đầu bờ", hội thảo rút kinh nghiệm.
Tập huấn về khuyến nông: tổ chức tập huấn về các cây tùy theo nhu
cầu giống cây trồng của từng vùng. Mỗi đợt có 20-30 người tham gia.
Dự án đã có một số thành công trong việc tổ chức nhóm nông dân
để học hỏi kỹ thuật , giống mới, bằng nhiều hình thức họp, hội thảo,
giúp nông dân tiếp cận với các công ty giống cây trồng. |
 |
Chương Trình Chăn Nuôi - Thú Y
|  |
- Tập huấn chăn nuôi cho các cụm có nhu cầu.
- Đào tạo đội ngũ Cộng Tác Viên Thú Y có tay nghề,
được nhà nước cấp chứng chỉ công nhận. Cho đến nay dự án đã đào
tạo được 90 CTV Thú Y.
- CTV được tuyển chọn trên khắp các địa bàn vùng
sâu. Nhân viên dự án theo dõi và hỗ trợ thực tế. Hàng tháng có
họp mặt nhằm trao đổi rút kinh nghiệm.
Nhóm CTV Thú Y đã có sự phối hợp hiệu quả với các trạm thú y huyện
trong việc vệ sinh phòng bệnh cho gia súc gia cầm. Họ đã phục
vụ kịp thời nhu cầu về dịch vụ thú y cho các hộ chăn nuôi vùng
xa.
- Nhờ sự hỗ trợ của địa phương, của nhóm viên và
nhân viên dự án, đội ngũ CTV ngày càng có uy tín trong người chăn
nuôi.
- Tuy nhiên vẫn còn nhiều mặt hạn chế như chưa
thực hiện tập huấn nhiều cho cộng đồng. Tập quán chăn nuôi và
ý thức vệ sinh phòng dịch còn yếu. Hiệu quả điều trị ở một số
CTV chưa cao.
|
Chương Trình Y Tế Học
Đường
| Mục tiêu :
- Cung cấp kiến thức cho học sinh tiểu học về phòng
bệnh.
- Giáo dục hành vi, giúp học sinh (HS) thực hành
thói quen có lợi cho sức khỏe.
- Tác động đến cộng đồng và trực tiếp là phụ huynh
HS
Chải răng và súc miệng fluor hàng tuần : nhằm tạo thói quen
tự chăm sóc răng miệng cho HS và ngừa sâu răng.
|
 |
| Tập huấn cho giáo viên
của các trường tiểu học trong vùng dự án :
- Dự án đã tổ chức tập huấn cho giáo viên (GV).
Mỗi khóa kéo dài 4 ngày theo từng nhóm nhỏ khoảng 50/60 học viên/khóa.
- Nội dung xoay quanh việc bổ sung kiến thức cho
GV về phòng bệnh, cách giảng dạy các tiết Sức Khỏe theo phương
pháp chủ động, và tổ chức cho HS thực hành thói quen tốt tại trường.
Tẩy giun định kỳ 2 đợt/năm : năm đầu kinh phí mua thuốc
tẩy giun do dự án tài trợ, mấy năm sau phụ huynh tham gia một phần
kinh phí cao hơn. Bướm tuyên truyền được nhà trường phát cho HS
mang về cho cha mẹ xem, đồng thời khuyến khích phụ huynh cho gia
đình cùng tham gia uống thuốc tẩy giun cùng thời điểm.
Đối với các học sinh tiểu học, sau 2 niên học :
47% HS đạt điểm Khá Giỏi (đạt trên 70% yêu cầu về kiến thức)51%
HS đến trường có bàn tay sạch.
60% HS có tình trạng vệ sinh răng miệng "Tốt" và "
Trung Bình"
50% trường đạt yêu cầu về vệ sinh môi trường (đáp ứng được trên
70% tiêu chuẩn)
70% trường đã cung cấp được nước uống hợp vệ sinh cho HS
Tại các điểm lẻ, kết quả thấp hơn khoảng 30% so với điểm chính
vì 1/ năm đầu tập trung vào điểm chính, qua niên học thứ 2 mới nhân
rộng ra điểm lẻ, 2/ điều kiện cơ sở vật chất và nhân sự ít thuận
lợi hơn.
Câu hỏi này thường Việt Nam Plus cần trả lời khi dự án mới
bắt đầu: Việt Nam Plus có giúp xây dựng hoặc nâng cấp cở sở vật
chất không? Việt Nam Plus là một tổ chức rất nhỏ, không có khả năng
kinh phí để giúp địa phường giải quyết các vấn đề về cở sở vật chất
hoặc trang tiết bị lớn. |
Gíao Dục Sức Khỏe
Trong Cộng Đồng
| 

|
Qua các buổi họp nhóm, họp cụm, hoặc tập huấn cho
cộng tác viên, nội dung tập huấn xoay quanh cách phòng các bệnh
giun sán, bệnh tiêu chảy, sốt xuất huyết, bệnh phụ khoa, các điều
chị em phụ nữ cần biết, dinh dưỡng. Sau đó, các CTV tập huấn lại
cho các nhóm viên.
Các nhóm viên TK-TD được phép vay vốn không có lãi để làm hố xí,
nền giếng hoặc mua bình lọc nước. Qua chương trình này, gần 2500
hộ nghèo đã cải thiện vệ sinh nhà rồi. Dĩ nhiên số vốn dự án cho
vay chỉ đủ cho một phần chi phí (tối đa 250.000 đ), nhóm viên phải
đóng góp thêm.
Thông qua các buổi diễn kịch có chủ để sức khỏe của nhóm Truyền
Thông Cộng Đồng, mỗi năm có khoảng 16.000 người dân đến tham dự
trên 50 buổi diễn kịch tại các thôn, ấp, về các đề tài "Xử
lý rác", "Kế hoạch hóa gia đình", "Phòng bệnh
HIV/AIDS" và "Bệnh răng miệng".
Kết quả chương trình giáo dục sức khỏe :
Kiến thức của nhóm viên được cải thiện, thường khoảng 80% có thể
trả lời các câu hỏi về vệ sinh và sức khỏe. Gần 2500 hộ nghèo đã
làm hố xí, nền giếng hoặc đã mua một bình lọc nước. Theo lượng giá,
hơn 80% hố xí rất sạch. Tại một số xã nhóm viên TK-TD đã đóng 100%
tiền để mua thuốc tẩy giún hoặc 50% tiền để tẩm mùng -dự án hỗ trợ
50% kinh phí còn lại. |
Cách Qủan
Lý Các DựÏ Án
Vì một dự án phát triển cộng đồng có nhiều hoạt động với đối tác khác
nhau, tổ chức Việt Nam Plus thường ký hợp đồng với một đối tác chính :
Uỷ Ban Nhân Dân (UBND) huyện. Trước khí dự án được hiện, UBND huyện thành
lập một Ban Quản Lý (BQL), gồm các đối tác nganh như TTYT, PGD, đại diện
của các xã v.v., và đại diện tổ chức Việt Nam Plus. BQL họp hàng qúy để
theo dõi toàn bộ hoạt động dự án, đưa ra quyết định về các hoạt động và
kinh phí cần thiết.
Các xã trong vùng dự án cũng thành lập một Ban Điều Hành (BĐH), gồm đại
diện UBND xã, HPN xã, Tram Y Tế (TYT) xã, hiệu trưởng trường tiểu học,
và nhân viên Việt Nam Plus phụ trách xã này.
Một số câu hỏi thường được đặt ra cho Việt Nam Plus tại các vùng dự
án mới:
1)Việt Nam Plus sẽ cấp quản lý phí cho chính quyền địa phương không?
Việt Nam Plus là một tổ chức phi chính phủ nhỏ, không có khả năng cao
về kinh phí. Hơn nữa, dựa trên nguyên tắc tổ chức Việt Nam Plus cùng hợp
tác và hỗ trợ chính quyền địa phương trong công việc nâng cao thu nhập
cho các hộ dân nghèo, các hoạt động của dự án sẽ được thực hiện với sự
tham gia tích cực của 3 bên: nhóm viên nhóm tiết kiệm tín dụng phải tiết
kiệm, phụ huynh sẽ tham gia một phần kinh phí. Đối với các cán bộ địa
phương, dự án sẽ hỗ trợ một khoản công tác phí là 20.000 đ/ngày cộng tiền
xe nếu có, cho những ngày khi làm việc tại cộng đồng với nhân viên dự
án.
2)Ai sẽ quản lý dự án?
Ban quản lý dự án cấp huyện với sự tham gia của các ngành và Việt Nam
Plus sẽ họp theo nhu cầu, tối thiểu hàng qúy và đưa ra các quyết định
về hoạt động, kế hoạch và kinh phí. BĐH xã họp hàng tháng.
|